鴻巣友季子さん*1曰く、
現在時制にはある意味、夢の手触りがありますね。まだ過去化、現実化、固定化されていない、あるいはその直前の未然性を表現できる。「語りの専制性・操作性」が弱く感じられるため、現代作家が好んで使うのだと思います。 https://t.co/UeJiQciWu8
— 🕊️🍋鴻巣友季子(『小説、この小さきもの』) (@yukikonosu) 2026年2月27日
「語りの専制性・操作性」と「時制」といえば、日本語で過去形が命令形として使われることだろうか*2。
買った、買った!
行った、行った!
とか。
「夢」との関連でいえば、〈映像〉の時制は強いて言えば、「現在」ということになるだろうか。
*1:See also https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/20071114/1195046362 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/20150107/1420597656 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/20150323/1427091367 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/20150331/1427776615 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/20150420/1429505411 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2019/03/11/234153 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2019/03/24/015503 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2019/04/20/103224 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2021/02/13/153005 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2021/06/01/104401 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2021/06/02/143146 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2021/06/17/131247 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2021/07/02/085816 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2022/07/20/145115 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2023/01/20/153700 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2023/09/16/170743 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2023/10/17/143109 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2023/11/09/145824 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2024/08/23/203148 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2024/10/11/155402 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2025/03/09/144610 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2025/05/24/103416 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2025/06/01/110646 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2025/06/05/112026 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/2025/12/22/145321
*2:See https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/20060102/1136214715 https://sumita-m.hatenadiary.com/entry/20091013/1255409629 Also フランス・ドルヌ、小林康夫『日本語の森を歩いて』