以下の内容はhttps://sangaku0418.hatenablog.com/entry/2024/06/30/121629より取得しました。


算額(その1105)

93 岩手県大船渡市盛町館下 根城八幡宮 天保12年(1841)

安富有恒:和算—岩手の現存算額のすべて,青磁社,東京都,1987.
http://www.wasan.jp/iwatenosangaku_yasutomi.pdf
キーワード:楕円,正六角形
#Julia #SymPy #算額 #和算 #数学


正六角形の中に等楕円を 6 個容れる。楕円の長径・短径が与えられたとき,正六角形の一辺の長さを求めよ。

計算式を簡単にするため,図形を時計方向に 30° 回転させたもので考える。\(x\) 軸上に長径を持つ楕円について以下のように記号を定める。
正六角形の一辺の長さを \(R\)
楕円の長半径,短半径,中心座標を \(a,\ b,\ (x_0,\ 0)\)
隣の楕円との接点,正三角形の一辺との接点の座標を \( (x_1,\ y_1),\ (x_2,\ y_2);\ y_1 = \sqrt{3}(R - x_1),\ y2 = \sqrt{3}x_2/3\)
とおき,以下の連立方程式を解く。

include("julia-source.txt");  # julia-source.txt ソース

using SymPy
@syms a::positive, b::positive, R::positive, x0::positive,
     x1::positive, y1::positive, x2::positive, y2::positive
y1 = √Sym(3)*(R - x1)
y2 = √Sym(3)*x2/3
eq1 = (x1 - x0)^2/a^2 + y1^2/b^2 - 1
eq2 = -b^2*(x1 - x0)/(a^2*y1) + √Sym(3)
eq3 = (x2 - x0)^2/a^2 + y2^2/b^2 - 1
eq4 = -b^2*(x2 - x0)/(a^2*y2) - 1/√Sym(3);
res = solve([eq1, eq2, eq3, eq4], (R, x0, x1, x2))[2]

   ( (a^2 + 3*b^2 + sqrt(9*a^4 + 30*a^2*b^2 + 9*b^4)/3)/sqrt(a^2 + 3*b^2), sqrt(a^2 + 3*b^2), (a^2*sqrt(9*a^4 + 30*a^2*b^2 + 9*b^4) + (a^2 + 3*b^2)*(3*a^2 + b^2))/(sqrt(a^2 + 3*b^2)*(3*a^2 + b^2)), 3*b^2/sqrt(a^2 + 3*b^2))

各パラメータは以下のように簡約化して求めることができる。

t  = a^2 + 3b^2
u  = 3a^2 + b^2
x0 = sqrt(t)
R  = x0 + sqrt(u/3)
x1 = (a^2*sqrt(3t*u) + t*u)/(x0*u)
x2 = 3b^2/x0;

楕円の長径・短径が 10,7 のとき,正六角形の一辺の長さは \(\sqrt{ (10/2)^2 + 3(7/2)^2} + \sqrt{ (10/2)^2 + (7/2)^2/3} = 13.251013385205335\) である。

sqrt( (10/2)^2 + 3(7/2)^2) + sqrt( (10/2)^2 + (7/2)^2/3) |> println

   13.251013385205335

その他のパラメータは以下のとおりである。

\(a = 5;\  b = 3.5;\  x_0 = 7.85812;\  R = 13.251;\  x_1 = 12.4938;\  x_2 = 4.67669\)

描画関数プログラムのソースを見る

function draw(more=false)
   pyplot(size=(500, 500), grid=false, aspectratio=1, label="", fontfamily="IPAMincho")
   (a, b) = (10, 7)./2
   t = a^2 + 3b^2
   u = 3a^2 + b^2
   x0 = sqrt(t)
   R = x0 + sqrt(u/3)
   R = sqrt(a^2 + 3b^2) + sqrt(a^2 + b^2/3)
   x1 = (a^2*sqrt(3t*u) + t*u)/(x0*u)
   x2 = 3b^2/x0
   y1 = √3(R - x1)
   y2 = √3x2/3
   @printf("楕円の長径・短径が %g, %g のとき,正六角形の一辺の長さは %g である。\n", 2a, 2b, R)
   @printf("a = %g;  b = %g;  x0 = %g;  R = %g;  x1 = %g;  x2 = %g\n", a, b, x0, R, x1, x2)
   θ = 0:60:420
   x = @. R*cosd(θ)
   y = @. R*sind(θ)
   plot()
   circle(0, 0, R)
   for i = 1:6
       ellipse(x0*cosd(60(i)), x0*sind(60(i)), a, b, φ=60(i), color=:green)
       segment(x[i], y[i], x[i + 1], y[i + 1], :blue)
   end
   if more
       delta = (fontheight = (ylims()[2]- ylims()[1]) / 500 * 10 * 2) /3  # size[2] * fontsize * 2
       hline!([0], color=:gray80, lw=0.5)
       vline!([0], color=:gray80, lw=0.5)
       point(x1, y1, "(x1,y1) ", :green, :right, :vcenter)
       point(x2, y2, "(x2,y2)", :green, :left, delta=-delta/2)
       point(x0, 0, "楕円:a, b,(x0, 0)", :green, :center, delta=-delta/2)
   end
end;


以下のアイコンをクリックして応援してください




以上の内容はhttps://sangaku0418.hatenablog.com/entry/2024/06/30/121629より取得しました。
このページはhttp://font.textar.tv/のウェブフォントを使用してます

不具合報告/要望等はこちらへお願いします。
モバイルやる夫Viewer Ver0.14